vrijdag, 26 februari 2010 11:27 | 
BAAS IN EIGEN BUURT
BPA visie op Veiligheid in Amersfoort
Citaat Stadspeiling 2009 (Kruiskamp):
“Ik zag net nog hoe er ramen werden ingegooid van die leegstaande flat. Ik durfde niets te zeggen omdat ik bang ben zelf bedreigd te worden. Als ik de politie bel zijn ze te laat of moet ik aangifte doen waar je tijd voor vrij moet maken, niets van terug hoort en je staat met naam en toenaam in de aangifte die de verdachte ook krijgt te zien. Het is zelfs zo dat je parkeergeld moet betalen als je aangifte voor algemeen belang doet..”
Wie zwijgt...
De BPA heeft de afgelopen 4 jaar vele malen in de Raad laten blijken ontevreden te zijn met de zo bewierookte Veiligheidsaanpak in Amersfoort.
Helaas als enige partij in de Gemeenteraad.
Zo werd door ons hartgrondig NEE gezegd tegen de uitkleding van de taken van de Wijkagent. Door de verregaande regionalisering werden alle sociale taken zonder pardon weggehaald, niks buurtbemiddeling of een goed contact met de buurtbewoners. Misdaadbestrijding (wat dat dan ook mag zijn), ME taken en administratie op het Hoofdkantoor zijn belangrijker dan in de buurt zichtbaar aanwezig zijn.
De Buurtpreventie werd eerder al alle steun ontnomen en mensen aan hun lot overgelaten.
De meest recente botsing (Januari) vond plaats bij de bespreking van de resultaten van 2009 en de plannen voor 2010. Wederom was de BPA de enige die het hartgrondig oneens durfde te zijn met een haast furieuze Burgemeester.
Kernpunt van ongenoegen waren de misdaadcijfers over 2009, die aangeven dat de veiligheid in Amersfoort zou verbeteren. Was het maar waar!
Alom wordt erkend dat de aangiftecijfers zeer onbetrouwbaar zijn.
Alleen bij een noodzakelijke aangifte voor de verzekeringen of acute overlast is sprake van een redelijke betrouwbaarheid. En DAT zijn nu juist de categorieën die zijn gestegen! Terwijl veel mensen bij overlast niet eens aangifte durven te doen vanwege de angst voor wraak.
In de eigen analyses van de politie (Veiligheidsmonitor Rijk 2008) blijkt dat veel mensen geen aangifte doen omdat men het nutteloos vindt. Geen wonder als veel mensen klagen over het effect van de aangifte.
Men hoort in slechts 20% van de gevallen van autobeschadiging en fietsdiefstal (het overgrote deel van de aangiften) wat ermee is gebeurd. Geen aanmoediging om het nog een keer te doen als de noodzaak er niet echt is. Slechts 50% van de mensen die het stelen van hun fiets hebben aangegeven zeggen opnieuw aangifte te zullen doen! Bij diefstal is dat 40% en bij vernieling geeft SLECHTS 30% aan de volgende keer weer aangifte te zullen doen...
Wie het commentaar bij de eigen Amersfoortse Stadspeiling 2009 doorneemt zal ook moeten beamen dat de gevoelens van onvrede die burgers uiten zich niet verhoudt met ‘dalende criminaliteit’ in Amersfoort. In gesprekken met burgers die de BPA hield werd dat beeld nadrukkelijk bevestigd.
In de praktijk stijgt de onvrede van mensen in Amersfoort als het om veiligheid gaat. Niet iets om te verwaarlozen! Integendeel.
Citaat Stadspeiling 2009 (Soesterkwartier):
“ Fietsen die gewoon in de garage staan worden nog gestolen. En na aangifte hoor je nooit meer iets, dus heb ik ook niet de idee dat er iets mee gedaan wordt.”
Op pad!
Voor de BPA reden om zelf op pad te gaan. In de afgelopen 3 maanden zijn gesprekken gevoerd met mensen op straat, is onderzoek gedaan naar succesvolle projecten in andere gemeenten en hebben er sessies plaatsgevonden met deskundigen.
Het resultaat ervan, ‘Baas in eigen Buurt’, vindt u in deze notitie.
Dat resultaat wordt nu voorgelegd aan Amersfoort met de uitnodiging aan de burgers om erop te reageren. Dat kan via de BPA site.
Het met elkaar vinden van een werkend antwoord op de gevoelens van onvrede over veiligheid bij de inwoners van Amersfoort staat bovenaan de prioriteitenlijst van de BPA. Juist in Amersfoort zal snel een goed werkend antwoord gevonden moeten worden. We zijn immers een snel groeiende stad met steeds meer jeugd, een belangrijke factor van onvrede.
Maar ook de stijgende werkloosheid, stijgende verslavingsproblematiek, de geringe pakkans, de slappe strafmaat en het gebrek aan adequate sociale controle vergroten de kans dat (persoonlijke) veiligheid nog meer in de knel komt.
Wat gaat er mis?
Uit de analyses blijkt zeer nadrukkelijk dat het gevoel van onveiligheid vooral wordt veroorzaakt door bedreiging van het eigendom en de dagelijkse overlast die men ondervindt.
Eigendom:
- Stelen van fietsen, brommer, scooter
- Inbraak in auto, beschadiging van auto
- Inbraak in huis
Overlast:
- Asociaal gedrag van buren
- Jongeren
- Bedreiging
Dit laat onverlet dat geweldsmisdrijven vaak een nog grotere impact hebben, maar gelukkig veel minder vaak voorkomen.
Opmerkelijk is dat onveiligheid vaak als ‘dat hoort er nu eenmaal bij’ wordt afgedaan. Alsof slecht oudertoezicht normaal zou zijn, zich misdragende buren moet kunnen en een auto beschadigen is inbegrepen in de aankoop ervan!
Zijn we vergeten hoe het hoort?
Zijn we vergeten hoe het hoort?
Wat is er mis?
Uiteraard doen we al een hoop aan veiligheid in Amersfoort.
Zo kan men bijvoorbeeld via Meldpunt Woonomgeving klachten indienen, via SMS kan men in Kruiskamp gewaarschuwd worden, Sportclub Nieuwland probeert opvang te bieden voor de jeugd, camera’s doen hun werk (en blijken effectief).
Maar in de praktijk is veiligheid in Amersfoort toch vooral een taak van professionals (geworden).
Zo kan men bijvoorbeeld via Meldpunt Woonomgeving klachten indienen, via SMS kan men in Kruiskamp gewaarschuwd worden, Sportclub Nieuwland probeert opvang te bieden voor de jeugd, camera’s doen hun werk (en blijken effectief).
Maar in de praktijk is veiligheid in Amersfoort toch vooral een taak van professionals (geworden).
En natuurlijk doen politie, SWA, woningcorporaties en gemeenteambtenaren ook hun best. Van de respondenten bij de Veiligheidsmonitor 2008 zegt 50% dat ‘de politie zijn best doet’. Alsof dat genoeg zou zijn! Maar 40% vindt dat de politie voldoende bescherming biedt, 35% vindt de politie efficiënt genoeg en een schamele 20% vindt dat de politie voldoende contact heeft in de buurt.
Je best doen is dus niet genoeg!
We krijgen 1.6 mln Euro van het Rijk voor 2010 (die met 500.000 Euro omlaag dreigt te gaan in 2011) en voegen daar ruim 500.000 Euro aan toe, die we zelf in de begroting hebben staan.
Amersfoort geeft daarmee overigens aanmerkelijk minder uit aan veiligheid dan vergelijkbare gemeenten, zoals Zwolle, Breda of ‘s Hertogenbosch!
Amersfoort geeft daarmee overigens aanmerkelijk minder uit aan veiligheid dan vergelijkbare gemeenten, zoals Zwolle, Breda of ‘s Hertogenbosch!
Het volgende Citaat uit de Stadsmonitor maakt haarscherp duidelijk wat er mis is (Vermeerkwartier):
“ ’s avonds vaker politie door de buurt, nu alleen overdag om de auto’s te bekeuren”
Als je praat met mensen op straat en in de buurt is al snel duidelijk waarom het mis is:
- Kleine irritaties zijn ongelofelijk belangrijk voor de indruk die mensen hebben van ‘Blauw’ op straat. Zo zijn, in hun ogen, ‘lakse’ Stadswachten op de Langestraat HET voorbeeld van een slecht functionerende gemeentelijke overheid
- Bij het uitgaan is het voor een aantal jongeren een sport om andere jongeren uit te lokken tot een gevecht. Met name de jongeren die zich niet aanvaard voelen (veelal met een donkere huidskleur) tonen hiermee hun verzet tegen die vermeende positie.
- Doordat in de ogen van de burger de gemeente niet (alert genoeg) reageert wordt de (verloederings) norm steeds meer verlegd. Dat geldt sterk voor onderhoud en klein vandalisme
- Beschadigingen en vernielingen zijn een doorn in het oog van de burger, het spreekt zich razendsnel rond
- Gevallen waarin iemand (in de ogen van de burger) een voorbeeldrol vervult, bijvoorbeeld door zich ‘heldhaftig’ te verzetten bij een bedreiging, ondervinden eerder afkeuring bij de politie dan lof. Slachtoffers krijgen minder steun dan daders, vindt de burger.
- Hardrijden in de buurt en fout parkeren worden, in de ogen van de burger, altijd op de verkeerde momenten bestraft. En als het WEL nodig is, is er niemand te vinden die iets wil doen.
In gesprekken met jongeren wordt al snel duidelijk waar het probleem zit: onvoldoende aandacht en erkenning.
In gesprekken met hulpverleners draait het steevast om gebrek aan tijd, het vele nutteloze overleg en het gebrek aan daadkracht.
In gesprekken met burgers in de buurt draait het steevast om normen, de lakse overheid en de machteloosheid er zelf iets aan te kunnen doen.
De voornaamste factor voor het voorkomen van Onveilige situaties krijgt wonder boven wonder in Amersfoort veel minder aandacht dan het optreden tegen overlast zelf.
Straten en buurten met een goede sociale samenhang blijken in de praktijk veel beter in staat een veilige woon- en leefomgeving te bevorderen dan buurten waar die sociale samenhang ontbreekt. Vitale wijken en buurten zijn in de visie van de BPA essentieel voor een Vitale Stad (zie de notitie De Vitale Stad)
Een aspect dat bijvoorbeeld bij het bezuinigen op wijk- en buurcentra geen enkele rol speelt!
Wat de BPA betreft komt het primaat van veiligheid dan ook weer in de buurten te liggen.
De spelers
Waar toch vooral professionals in Amersfoort de gang van zaken bepalen blijkt het veel succesvoller te kunnen als ook andere spelers bij veiligheidsprojecten worden betrokken. Een belangrijke les.
Verenigingen, huurdersverenigingen, verenigingen van eigenaren, scholen, kerken, moskeeën, sportclubs, winkeliers, zorgaanbieder, bibliotheek en media kunnen een veel steviger basis leggen, omdat zij nadrukkelijker in de buurten bezig zijn en/of een directer en regelmatiger contact hebben met de burgers.
Het is zaak juist die spelers in te zetten om burgers te motiveren de draad weer zelf op te pakken in hun eigen buurt in plaats van te vertrouwen op een handjevol overbezette professionals.
De basis verstevigen
De sleutel ligt dus nadrukkelijk in de buurt. Bij voldoende sociale samenhang corrigeert de buurt overlast bezorgende jongeren, voorkomt uit de hand gelopen asociaal burengedrag, waarschuwt bij onveiligheid en is alert op overtredingen.
De zorg voor veiligheid moet weer terug naar de burger in de buurt. Met adequate steun van de professional, dat wel. Maar dan een professional die de rol van de burger erkent en die bevordert. Die ook snel en adequaat reageert als het nodig is, zich bewust van de voorbeeldrol van de ‘gezagsdrager’.
De BPA wil graag in de komende 2 jaar in een tweetal voorbeeld buurten alles in het werk stellen om de sociale samenhang en veiligheid (weer) te vergroten. In samenwerking met alle spelers in de Buurt.
Door bijvoorbeeld:
- Maatschappelijke activering, het erbij betrekken van mensen die nu zijn afgehaakt
- Het bieden van voldoende activiteiten in wijkfaciliteiten voor jong en oud, waarbij sportief bezig zijn voorop staat. Van jong (de kast met speeltuig) tot oud (Cruyf Court).
- Maken van Buurtafspraken “Dit doen we in de Buurt”, afspraken over gedrag die ook door alle buurtbewoners daadwerkelijk worden ondertekend en zichtbaar worden opgehangen
- Het maken van een Buurtplan, waarin de eigen identiteit van de Buurt nadrukkelijker naar voren komt en alles staat wat voor de Buurt relevant is
- Een wijkveiligheidsplan dat daarop aansluit en alle veiligheidsknelpunten inventariseert en van oplossingen voorziet. Van lichtpunt tot hangplek, van verkeersdrempel tot slotgracht.
- Een ‘Kan Wel’ team (van voornamelijk bewoners) dat de opdracht heeft oplossingen te realiseren in plaats van problemen te voeden
- onder leiding van een BuurtBaas, die alle bevoegdheden heeft om snel oplossingen af te dwingen. Een BuurtBaas die liefst IN de Buurt woont en aanspreekbaar is. Die kan signaleren, activeren, maar ook bemiddelen als dat nodig is.
Een dergelijk project dient DIRECT verankerd te zijn in het ambtenarenapparaat door een hoge ambtenaar verantwoordelijk te maken voor het succes, samen met een Wethouder. Elk kwartaal op voortgang te beoordelen.
Overigens blijft de BPA er voorstander van om elke ambtenaar verantwoordelijk te maken voor het ‘welbevinden’ van een straat of object in de buurt.
Als het om preventie gaat kan binnen dat Buurtproject het volgende worden opgestart:
- een ‘Vroeg geleerd’ project, waarbij ouders, clubs en scholen gezamenlijk sociaal voorbeeldgedrag bevorderen. Lessen op school, Buurtvaders, naschoolse opvang op (sport)clubs, direct aanspreken van ouders wiens kinderen last veroorzaken.
- Voorbeeldgedrag van jongeren, door bepaalde jongeren een extra verantwoordelijkheid te geven in toezicht op leeftijdsgenoten. Ook het geven van verantwoordelijkheid bij taken in de buurt, waarbij kleine beloningen worden gegeven (te bekostigen uit besparingen op te vermijden vernielingen, schoonmaak etc). Misschien het moment om Keitjes te introduceren, waarmee bij (buurt)winkels aankopen kunnen worden gedaan.
- Grote Broer projecten, waarbij oudere jeugd of jong volwassenen de verantwoordelijkheid neemt voor jongere jeugd. Variant hierop is het Giving Back effect, waarbij succesvolle volwassenen in de Buurt jeugd onder hun hoede nemen.
- Senioren opleiden als Preventiefunctionaris, die voorlichting kunnen geven over veiligheidspreventie, advies kunnen uitbrengen
- Preventieteams die in de Buurt toezicht kunnen houden, voorzien van portofoons om de politie te kunnen bereiken. Uiteraard daartoe geïnstrueerd.
- Het activeren van BurgerNet, waarmee bewoners kunnen worden gewaarschuwd als er zich een situatie voordoet waarbij hulp nodig is (signalement doorgeven, zoekacties ondersteunen)
- Introduceren van Amersfoort Alert, waarmee de burger wordt geactiveerd preventieve maatregelen te nemen. Via email en borden in de Supermarkten krijgen burgers praktische tips en waarschuwingen. Nooit zo’n mooie activering als een inbraak in de eigen buurt, maar dat moet je dan wel weten. Amersfoort Alert gaat die informatie geven. Het heeft geen zin de indruk te wekken dat het allemaal wel goed gaat in een wijk, terwijl aan de lopende band auto’s worden beschadigd.
Het spreekt vanzelf dat selectieve inzet van preventiemiddelen, zoals geluid tegen overlast bezorgende jongeren, een mogelijkheid blijft. Maar dan is het eigenlijk al uit de hand gelopen en een bewijs van mislukken.
Voorwaarde voor deze aanpak is wel dat:
- Er transparantie en zichtbaarheid is in de Buurt (een mededelingenbord in de Supermarkt, wijkcentrum of de honden-uitlaatplaats doet wonderen, naast een simpele website en een huis-aan-huis A4tje)
- Er snelle en adequate opvolging is van gewenste actie
- Er terugmelding plaats vindt van de voortgang of afhandeling.
Het spreekt ook vanzelf dat wat de BPA betreft de rest van Amersfoort niet stil hoeft te zitten bij de uitvoering van deze twee voorbeeldprojecten. Wat al gelijk kan worden overgenomen in andere wijken en buurt moeten we ook overnemen.
Maar ook een adequaat inspelen op nieuwe situaties moet vanaf nu tot de standaardaanpak behoren. Zo mag een ‘Veiligheidseffect rapportage’ niet ontbreken bij nieuwe stadsontwikkelingen, zodat vanaf het begin rekening kan worden gehouden met preventie en de noodzakelijke aanpak van probleemgebieden.
Veiligheid is te vaak pas relevant als ze in gevaar komt. Je weet dat als je in een woonwijk een drugshostel plaatst je daarmee een scala aan veiligheidsrisico’s loopt.
Integraal aanpakken
We zeiden het al, veiligheid wordt teveel geïsoleerd benaderd. Als het als onderdeel van een Vitale wijk of buurt zou worden benaderd zou de samenhang met andere beleidsterreinen voor de hand liggend zijn. Zoals de samenhang met wonen, democratie/participatie, wijkbeheer/ontwikkeling, onderwijs, sport, cultuur, welzijn, zorg, verkeer, jongeren, ouderen, werken, winkelen en communicatie.
Bij het maken van de Buurtplannen zal die integrale aanpak om veel praktische creativiteit vragen. Iets waarover burgers gelukkig bij uitstek beschikken.
Het inpassen van bestaande initiatieven, zoals Sofie aan tafel, het buurtbudget, schoonmaakacties etc is dan net zo belangrijk als het inpassen (en uitbouwen) van de rol van Wijkbeheerteams en Stadswachten.
Het inpassen van bestaande initiatieven, zoals Sofie aan tafel, het buurtbudget, schoonmaakacties etc is dan net zo belangrijk als het inpassen (en uitbouwen) van de rol van Wijkbeheerteams en Stadswachten.
Zo wordt ingezet op het verminderen van overgewicht bij kinderen door betere voeding en meer sport. Terwijl we weten dat de sociale omgeving bepalend is voor het succes van een verminderd gewicht. Een succes dat dus thuis en in de buurt begint, op de school wordt bevestigd en op de verenigingen/clubs wordt geactiveerd. Zonder integrale aanpak dus weggegooid geld.
De geldstroom is een belangrijke factor van die integrale aanpak. Als je al het geld optelt dat separaat wordt besteed, hetzij incidenteel dan wel structureel, dan zijn dat aanmerkelijke bedragen. Door deze in hun onderling verband af te wegen, zo is de overtuiging van de BPA, kan er veel meer worden gedaan dan bij de geïsoleerde besteding van nu.
De BPA is ook bereid om vrijwilligers die taken (gaan) vervullen hun onkosten te belonen. Maar ook het aanmoedigen van burgers door het geven van een taart of bos bloemen is voor de BPA een must.
Hoog tijd ook om goede voorbeelden te belonen met ‘De Kei van Amersfoort’, HET symbool van een onderscheidende bijdrage aan de vitaliteit van de eigen wijk of buurt.
Hoog tijd ook om goede voorbeelden te belonen met ‘De Kei van Amersfoort’, HET symbool van een onderscheidende bijdrage aan de vitaliteit van de eigen wijk of buurt.
De STOK achter de deur
Het heeft geen zin met fluwelen handschoenen veiligheid aan te pakken.
Als er sprake moet zijn van een stok achter de deur, dan maar een STOK.
Een zichtbare stok die afschrikt en geen juweeltje vormt aan de imagokroon van de betrokken overtreder, waardoor zijn of haar status in de groep alleen maar toeneemt.
Lik op stuk met een direct inzetbaar weekendarrangement, werkstraffen in de eigen buurt en het daadwerkelijk aanspreken van ouders op veroorzaakte schade zijn standaard middelen om respect af te dwingen.
Want het weer verkrijgen van (onderling) respect is het kernpunt van ‘Baas in Eigen Buurt’.
Citaat Stadspeiling 2009 (Hoogland):
“ Het bushokje wordt vrijwel wekelijks vernield en iedere keer weer opnieuw vervangen. Ook bel ik ’ s nachts niet meer als ik hoor dat ze weer bezig zijn om het bushokje te vernielen”.
Wat is het ons waard?
Bij alle aangedragen oplossingen, zowel bij preventie als bij de reactie op overtredingen, is het de vraag wat het ons als burgers waard is om veilig te kunnen leven.
De vrijwel unanieme reactie in de gesprekken die we hebben gevoerd is ‘veel’.
Daarbij blijkt ook dat men eerst maar eens wil ervaren dat ‘de overheid’ zijn taak naar behoren uitvoert. Het wantrouwen is spreekwoordelijk. Reden om veel meer aandacht te besteden aan goede communicatie dan nu het geval is.
Dat sluit aan op de 3 D’s die essentieel zijn om succesvol te zijn met veiligheid in de buurt:
- Drive(r), een maximale betrokkenheid en inzet van de buurtbewoners, naast het hebben van een gedreven Trekker, een BuurtBaas, die de initiatieven coördineert, maar vooral ook een snelle en adequate reactie realiseert als er iets mis is. Autoriteit in de straat.
- Duidelijkheid, over de regels die we met elkaar hanteren, de strafmaat, maar ook in de communicatie waarmee we mensen motiveren mee te (blijven) doen. Weten wat er mag.
- Direct, in de reactie naar en het aanspreken van de verantwoordelijken bij gebleken overtredingen. Laten etteren is dodelijk.
Burgers zijn best bereid mee te helpen, zo bleek ook bij de vele gesprekken die we hebben gevoerd. Mits ze zelf ook daadwerkelijk geholpen worden en een overheid het goede voorbeeld geeft door ze in raad en daad te steunen.
In dat geval zou het bereiken van een betere veiligheid of veiligheidsgevoel wel eens MINDER kunnen kosten dan dat nu het geval is.
De BPA is bereid om tijdelijk meer geld uit te geven om dat doel te bereiken. In 4 jaar tijd moeten we in staat zijn met elkaar aanmerkelijk betere resultaten te bereiken.
Citaat Stadspeling 2009 (De Berg Noord):
“ In de 4 jaar dat we in onze buurt woonachtig zijn, is er tot 3 maal toe een (poging tot) inbraak geweest. Eenmaal waren wij thuis (slapen) en 2 maal niet thuis. Het gevoel van onveiligheid en schade die je lijdt zijn aanzienlijk. De wijze waarop de politie hier mee omgaat is zeer onbevredigend (proces verbaal kan er nog net vanaf). In 1 van de gevallen werd ons aangeraden om (naast ons alarmsysteem, dubbel-glas en driepunts-sloten) prikkeldraad te spannen om onze balkons heen! Dat kan toch niet de bedoeling zijn! En wat doet de gemeente hieraan? Heel weinig tot niets. In ieder geval leidt het nergens toe en levert het geen resultaat op (of in ieder geval niet zichtbaar voor ons).”
De BPA fractie. Amersfoort, 25 februari 2010
We stellen uw reactie op prijs
Mail naar Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.