Financieel GezondIn de mediaJuridische ProblematiekKwaliteit van bestuurVahstal

In de media – Miljoenenstrop dreigt voor Amersfoort na slepend conflict met projectontwikkelaar Vahstal

Bron: AD Amersfoort

Projectontwikkelaar Hans Vahstal in 2010
Projectontwikkelaar Hans Vahstal in 2010 © Bram Petraeus

Een al decennia slepend conflict tussen de gemeente en projectontwikkelaar Hans Vahstal dreigt uit te draaien op een financieel fiasco voor Amersfoort. Het stadhuis is een afspraak om de ontwikkelaar huizen te laten bouwen jarenlang niet nagekomen, en daar moet ze nu voor boeten.

Dat blijkt uit een eindbeslissing van een groep adviseurs, die zich over de kwestie heeft gebogen. Hun oordeel is bindend. Volgens de adviseurs heeft Amersfoort Vahstal, bekend van megaprojecten als het Oppidium, ten onrechte niet geholpen om 244 woningen te bouwen. Het verlies dat hij daardoor geleden heeft, moet nu door het stadhuis worden opgehoest. Hoe groot dat verlies precies is, moet in weer een nieuwe procedure worden uitgevochten.

Ruil

Het geschil tussen Vahstal en Amersfoort voert terug tot 1998. Dat jaar staat de ontwikkelaar grond af aan het stadhuis. In ruil daarvoor ontvangt hij toezeggingen om op meerdere plekken in de stad te mogen bouwen. Nog datzelfde jaar daagt Vahstal Amersfoort voor de rechter, omdat toenmalig burgemeester Annie Brouwer en haar wethouders de afspraak niet na zouden komen. 

In 2005 wordt een níeuwe overeenkomst gesloten: Vahstal mag 375 woningen bouwen in zowel de goedkope als de duurdere sector. Deze afspraak leidt opnieuw tot ruzie, wat in 2015 wéér tot een rechtszaak leidt. Amersfoort heeft 381 woningen passend aangeboden, zo bepleit het stadhuis dat jaar op de rechtbank, maar Vahstal heeft er slechts 55 geaccepteerd. Vahstal meent op zijn beurt dat hij te weinig woningen in het lucratieve duurdere segment aangeboden heeft gekregen.

Hans Vahstal met wethouder Hans Buijtelaar
Hans Vahstal met wethouder Hans Buijtelaar © Frans Kanters

Bij een rechtszitting in 2019 eist de ontwikkelaar dat een bindend adviseur naar de zaak kijkt, om het geschil voor eens en voor altijd te beslechten. Dat verzoek wordt door de rechtbank ingewilligd, en het resultaat ligt nu dus op de bureaus van Hans Vahstal en inmiddels verantwoordelijk wethouders Willem-Jan Stegeman (D66, Vastgoed) en Hans Buijtelaar (VVD, Vathorst/Stationsgebied): voor 244 van de 375 huizen had Amersfoort meer moeten doen, voor de overige 131 is ze haar verplichtingen wél nagekomen.

Het is prettig dat nu duidelijk is wat er zich afspeelt achter de muren van het stadhuisHans Vahstal, projectontwikkelaar

Vahstal (volgens zakenblad Quote goed voor 89 miljoen euro) is, hoewel hij dus niet helemáál gelijk gekregen heeft, blij met de uitspraak. ,,Het is prettig dat nu duidelijk is wat er zich afspeelt achter de muren van het stadhuis.” Welk schadebedrag hij gaat eisen van Amersfoort, blijft onduidelijk. Hans van Wegen, voorman van Burger Partij Amersfoort en nauwgezet volger van het dossier, houdt het in schriftelijke vragen naar aanleiding van de uitspraak op 40 á 50 miljoen euro. ,,Dat moet allemaal nog blijken”, zegt Vahstal daarover.

De ontwikkelaar geeft desgevraagd wel aan zich bij de uitspraak neer te leggen. ,,Ik ben het niet met elk punt eens, maar het is goed zo.” Of dat ook voor de gemeente Amersfoort geldt, valt nog te bezien: in een brief aan de gemeenteraad stellen wethouder Stegeman en Buijtelaar dat advocaten de uitspraak momenteel ‘nader aan het bestuderen zijn’, wat zal ‘uitmonden in een advies omtrent het vervolg’. ,,Over ons standpunt en het vervolg zullen wij u zo spoedig mogelijk informeren”, aldus het bestuurdersduo.

Tussen het geruzie over woningbouw door heeft Vahstal de voorbije jaren meer conflicten gehad met Amersfoort. Uit onderzoek van journalist Miro Lucassen bleek bijvoorbeeld eerder al dat modewarenhuis Primark in 2013 plannen had voor een door Vahstal gebouwde vestiging in de stad, maar dat die door de onenigheid niet van de grond kwamen. In 2016 kreeg de geboren Amersfoorter het aan de stok met de provincie, omdat die een streep zette door de bouw van een grote vestiging van sportgigant Decathlon in Vathorst.

Schetsontwerp van het megacomplex aan de A1 bij Vathorst, waarin onder meer een Decathlon voorzien was.